فیلم بیشتر »»
کد خبر ۱۰۷۱۱۱۸
تاریخ انتشار: ۰۵:۳۰ - ۰۳-۰۴-۱۴۰۴
کد ۱۰۷۱۱۱۸
انتشار: ۰۵:۳۰ - ۰۳-۰۴-۱۴۰۴

هدف از خواب دیدن چیست؟

هدف از خواب دیدن چیست؟
خواب دیدن به‌نوعی مکانیسم دفاعی زیستی و تکاملی است که طی آن مغز ما موقعیت‌های خطرناک را شبیه‌سازی کرده و مهارت‌های لازم برای مواجهه با تهدیدات را تمرین می‌کند؛ چیزی شبیه آموزش بقا در واقعیت مجازی.

همه ما خواب می‌بینیم؛ اما چرا؟ مثل خیلی دیگر از رازهای ذهن، علم هنوز پاسخی قطعی برای این سؤال ندارد.

به گزارش خبرآنلاین، طبق گفته دکتر دردری برت، پژوهشگر خواب در دانشگاه هاروارد و نویسنده کتاب کمیته خواب: «به تعداد روان‌شناسان خواب، برای این سؤال که "هدف از خواب دیدن چیست؟" پاسخ وجود دارد.»

یکی از اولین و بحث‌برانگیزترین نظریه‌ها متعلق به زیگموند فروید، عصب‌شناس اتریشی و بنیان‌گذار روان‌کاوی است. او در کتاب "تعبیر خواب‌ها" در سال ۱۸۹۹ میلادی به این نکته اشاره کرد که خواب‌ها سرنخ‌های مهمی درباره تعارض‌های درونی حل‌نشده ذهن ما هستند؛ اما این دیدگاه با انتقادهای زیادی مواجه شد.

منتقدان بر این باور بودند که تفسیرهای فروید بیش از حد بر مسائل جنسی متمرکزند، به‌شدت ذهنی‌اند و هیچ راهی برای ارزیابی صحت آن‌ها وجود ندارد؛ دو تحلیل‌گر ممکن است برای یک خواب، تعبیرهایی کاملاً متفاوت ارائه دهند، بدون آنکه معلوم باشد کدام درست است.

شبیه‌سازی تهدیدها؟ یا ساماندهی حافظه؟

در سال ۲۰۰۰، آنتی رِوونسو، عصب‌شناس و روان‌شناس فنلاندی، نظریه جایگزینی به نام شبیه‌سازی تهدید پیشنهاد کرد. بر اساس این نظریه، خواب دیدن به‌نوعی مکانیسم دفاعی زیستی و تکاملی است که طی آن مغز ما موقعیت‌های خطرناک را شبیه‌سازی کرده و مهارت‌های لازم برای مواجهه با تهدیدات را تمرین می‌کند؛ چیزی شبیه آموزش بقا در واقعیت مجازی.

یک مطالعه در سال ۲۰۰۵ با بررسی خواب‌های کودکان کُرد که در معرض جنگ و تروما قرار داشتند، این نظریه را تقویت کرد. خواب این کودکان کُرد، در مقایسه با کودکان فنلاندیِ غیرترومازده، محتوای تهدیدآمیز بیشتری داشت که نشان می‌داد مغزشان در حال تمرین مقابله با خطر است.

اما این نظریه هم با چالش‌های متعددی روبه‌روست. در سال ۲۰۰۸، مطالعه‌ انجام شده در آفریقای جنوبی و ولز، بر خلاف انتظار نشان داد که ساکنان مناطق پرجرم آفریقای جنوبی، خواب‌هایی با تهدید کمتر نسبت به کسانی که در ولزِ کم‌خطر زندگی می‌کردند می‌دیدند. این یافته، فرضیه تمرین خطر در خواب را زیر سؤال برد.

خواب، حافظه و احساسات

نظریه‌ دیگری بر این باور است که خواب دیدن حاصل فرایند تحکیم حافظه است؛ یعنی مغز هنگام خواب، اطلاعات جدید را پردازش کرده و با خاطرات قدیمی ترکیب می‌کند و همین باعث دیدن خواب‌های عجیب و درهم می‌شود.

نظریه دیگری با تمرکز بر تنظیم احساسات، می‌گوید خواب‌ها به مدیریت و پردازش عواطف (به‌ویژه احساسات منفی) کمک می‌کنند. در یک مطالعه انجام‌شده، افرادی که پس از طلاق دچار افسردگی شده بودند و در خواب درباره همسر سابق خود رؤیا می‌دیدند، پس از یک سال بهبود خلق بیشتری نشان دادند؛ به‌ویژه اگر خواب‌هایشان احساسی و شفاف بود.

مطالعه‌ای دیگر نشان داد کسانی که پیش از خواب، خواب‌هایی درباره رویدادهای استرس‌زا می‌دیدند، فردای آن روز دیدگاه مثبت‌تری نسبت به آن رویداد داشتند. این یافته‌ها نشان می‌دهد که خواب می‌تواند ناراحتی‌های احساسی را به تاب‌آوری تبدیل کند.

تحقیقات تصویربرداری مغزی نیز از این نظریه حمایت می‌کنند. افرادی که در خواب‌هایشان بیشتر با ترس مواجه می‌شوند، در بیداری فعالیت کمتری در نواحی مغزی مرتبط با ترس دارند؛ بدین معنا که خواب دیدن می‌تواند نوعی "درمان شبانه" برای تنظیم هیجان‌ها باشد.

شاید اصلاً پرسش نادرستی می‌پرسیم!

بااین‌وجود دکتر برت معتقد است که ممکن است ما اساساً پرسش اشتباهی مطرح کرده باشیم. او می‌گوید: «ما به‌ندرت این سؤال را می‌پرسیم که "هدف از فکر کردن چیست؟" درحالی‌که خواب هم مثل فکر کردن، احتمالاً عملکردهای متعددی دارد (از برنامه‌ریزی گرفته تا حل مسئله و خیال‌پردازی). ارزش خواب دیدن در تفاوت آن با بیداری است؛ خواب یک شیوه اندیشه‌ورزی متفاوت است که درک ما از جهان را کامل‌تر می‌کند.»

در حقیقت تعدادی از پژوهشگران معتقدند که خواب فضای ذهنی ویژه‌ای را برای حل مسائلی فراهم می‌کند که در بیداری به نتیجه نمی‌رسند. در این حالت ذهنی، نواحی مغزی مرتبط با تصویرسازی فعال‌تر شده و به مغز اجازه می‌دهند تا مشکلاتی که برای حلشان نیاز به تخیل تصویری داریم را حل کند.

تاریخ علم نیز پر از نمونه‌هایی از "الهام در خواب" است: مری شِلی صحنه‌های اصلی رمان فرانکنشتاین را در خواب دیده بود؛ آگوست ککوله، شیمیدان آلمانی، ساختار حلقه‌ای بنزن را در خواب کشف کرد؛ و دیمیتری مندلیف، جدول تناوبی عناصر شیمیایی را در رؤیا کامل کرد.

درنهایت، خواب ممکن است عملکردهای گوناگونی داشته باشد (یا شاید هیچ‌کدام را نداشته باشد). اما آنچه روشن است این است که حتی در خواب، مغز ما هرگز واقعاً خاموش نمی‌شود.

منبع: popsci

پربیننده ترین پست همین یک ساعت اخیر
برچسب ها: خواب دیدن ، رویا ، مغز
ارسال به دوستان
امیر قلعه نوعی؛ فوتبال ملی ایران مظلوم نیست! مرگ تدریجی یک «رویا»؛ داستان غم‌انگیز درناهای سیبری در ایران/ آخرین درنای مهاجر هم تلف شد راهی تازه برای مقابله با «سرطان خون مقاوم به درمان» «تاتو» فقط یک نقاشی روی سطح پوست نیست سوخت اصلی که اکثر راکتورهای هسته‌ای از آن استفاده می‌کنند چیست؟ میوه هایی که نباید ناشتا بخورید / بهترین روش مصرف میوه در صبح امروز با سعدی: غم زمانه خورم یا فراق یار کشم؟ خودروساز سرشناس به مقابله با سارقان می‌رود؛ جلوگیری از استارت‌خوردن ماشین با گوشی هوشمند طرح جسورانه چین برای روشن کردن نیمه تاریک ماه خلاصه حملات امروز سپاه : حمله به دو نفتکش و پاسخ به حملات متقابل آمریکا کشف «مولکول قند» در فضای بین‌ستاره‌ای کشورهای جهان با بیشترین سرمایه‌گذاری روی آموزش(+اینفوگرافیک) چرا کنگو کوما ژاپنی یکی از مهم ترین معماران جهان است؟ (+تصاویر) واژه BTU کولر گازی چیست و چرا تعیین ظرفیت دقیق آن برای آسایش و بهره‌وری ضروری است؟ کیهان خواهان «برخورد پشیمان کننده با مدعیان اصلاح طلبی، غربگراها و رسانه های مدعی اصلاحات» شد
نظرسنجی
قهرمان جام جهانی 2026 به پیش بینی شما؟